
انواع چک ولو صنعتی کدامند و هرکدام چه ویژگی هایی دارند؟
انواع چک ولو صنعتی در اصل همان شیر یک طرفه است. شیر کنترلی برای جلوگیری از بازگشت جریان سیال در سیستم های لوله کشی مورد استفاده قرار می گیرد و انواع مختلفی دارند. هر نوع چک ولو صنعتی کاربرد متفاوتی با دیگری در صنایع مختلف دارد. انواع چک ولو یا شیر یک طرفه عبارتند از:
| انواع چک ولو | ویژگی ها |
| چک ولو دیسکی بین فلنجی | طراحی فشرده و نصب بین فلنجی |
| چک ولو سوئینگ | متصل بودن دیسک به یک لولا و مقاومت کم در برابر جریان |
| چک ولو بال | دارای یک توپ کروی که در صورت جریان معکوس، مسیر را می بندد |
| چک ولو لیفت | حرکت دیسک در یک محفظه عمودی و باز و بسته شدن با اختلاف فشار |
| چک ولو دوتایی | دو ضفحه محوری که به صورت متقارنن باز و بسته می شوند و باعث کاهش فشار معکوس می شوند |
| چک ولو پاپت | استفاده از یک پیستون برای کنترل جریان و ماسب فشار های بالا |
| چک ولو فنری | دارای فنر داخلی که به بسته شدن سریع تر کمک می کند |
| چک ولو دیافراگمی | دارای دیافراگم انعطاف پذیر برای باز و بسته کردن شیر |
| چک ولو زاویه ای | نصب در زوایا خاص و کاهش افت فشار |




کاربرد انواع چک ولو صنعتی
انواع چک ولو صنعتی در اصل وظیفه عبور جریان از یک ظرف را دارند. به زبان ساده، جریان از یک طرف وارد می شود و از جهت دیگر خارج می شود. فعال سازی شیر های یک طرفه به این صورت است که در جهت حرکت سیال، با فشار جریان دیسک باز می شود و جریان عبور می کند. همچنین در صورت بازگشت هرگونه سیال، شیر فشار شکن بخار به طور خودکار بسته می شود. بسته شدن شیر می توانند به دلیل نیرو جاذبه وارد شده بر دیسک یا نیرو بازگرداننده فنر و یا ترکیبی از این دو باشد. کاربرد انواع چک ولو های صنعتی به شرح زیر است:
- چک ولو دیسکی بین فلنجی: سیستم های آبرسانی و نفت گاز
- چک ولو سوئینگ: خطوط لوله کشی افقی و عمودی، صایع نفت و پتروشیمی
- چک ولو بال: صنایع آب و فاضلاب، سیستم های پمپ
- چک ولو لیفت: سیستم های بخار، خطوط لوله با جریانن سیال فشار بالا
- چک ولو دوتایی: صتایع نفت و گار، خطوط انتقال آب و بخار
- چک ولو پاپت: خطوط لوله ای و کنترل دقیق جریان، سیستم های هیدرولیکی
- چک ولو فنری: سیستم های آبرسانی و انتقال سیالات با ضربه قوچ
- چک ولو دیافراگمی: صنایع شیمیایی و محیط های خورنده
- چک ولو زاویه ای: صنایع خاص با نصب زاویه دار
بررسی و نحوه عملکرد چک ولو های صنعتی
در صنایع مختلف برای جلوگیری از آسیب دیدن تجهیزات، از تجهیزات گوناگونی استفاده می کنند. ساختار بسیاری از تجهیزات که در خطوط و در مسیر جریان قرار می گیرند، به این گونه است که جلو بازگشت جریان را بگیرند و در صورت وقوع چنین اتفاقی، مسیر سیال را می بندد. در ادامه به بررسی نحوه عملکرد هر کدام از چک ولو های صنعتی می پردازیم.
1. چک ولو دیسکی بین فلنجی
یکی از پرکاربردترین انواع چک ولو، مدل دیسک بین فلنجی است. این مدل از چک ولو ها، به علت طراحی فشرده ای که دارند، برای سیستم هایی که با محدودیت فضا مواجه هستند بسیار مناسب است. نصب این مدل از چک ولو ها بسیار آسان است و همچنینن شایان به ذکر است که دارای وزن کمی هستند. به همین دلیل در میان صنایع مختلف، این نوع از چک ولو بسیار محبوب است.
2. چک ولو سوئینگ
یکی دیگر از “انواع چک ولو” چک ولو سوئینگ به دلیل حرکت آزادانه ای که دیسک دارد، مقاومت آن در برابر جریان کم می شود. این ویژگی چک ولو سوئینگ باعث می شود که جریانن با حداقل فشار از سیستم عبور کند. به همین دلیل است که با استفاده از این چک ولو ها، راندمان سیستم افزایش می یابد.
3. چک ولو بال
در این نوع چک ولو که به چک ولو توپی شناخته می شود، از یک کره یا توب به عنوان مکانیزم باز شونده استفاده می شود. برای مثال زمانی که جریانن وارد شیر می شود، توپ به بالا حرکت می کند و شیر سوزنی بخار باز می شود. بالعکس وقتی که فشار کاهش می یابد، توپ به پایین حرکت می کند و جریان سیال هم قطع می شود.
4. چک ولو لیفت
در این نوع از چک ولو ها از یک پیستون جهت باز و بسته شدن شیر تقلیل فشار استفاده می شود. زمانی که جریان سیال به زیر پیستون می رود و به آن فشار اعمال می کند، پیستون مورد نظر بالا می رود و شیر باز می شود. همچننی با کاهش فشار، به دلیل وزن پیستون و نیرو جاذبه، پیستون به سمت پایین جرکت می کند و شیر بسته می شود.
5. چک ولو دوتایی
چک ولو دوتایی دارای طراحی خاصی است. در این ننوع از چک ولو های صنعتی، از دو صفحه محوری استفاده شده است. اینن دو صفحه به صورت متقارن باز و بسته می شوند و در مقابل ضربه یا آسیب به سیستم جلوگیریر می کند.
6. چک ولو پاپت
اسم دیگر چک ولو پاپت، همان چک ولو بی صدا است. این چک ولو ها قابلیت باز و بسته شدن بسیار نرم را دارتد و هیچ ضربه ای نمیزند. به همی دلیل بدون سر و صدا می باشد و نام آن را چک ولو پاپت گذاشته اند. این چک ولو به دلیل داشتن قطعات داخلی خاص، برای کنترل دقیق جریان مناسب می باشد.
7. چک ولو فنری
یکی دیگر از انواع چک ولو صنعتی است که به وسیله یک فنر کار می کند. این نوع از شیر دارای یک دیسک است که به یک فنر وصل شده است. زمانی که ورودی شیر از یک حد مشخصی بالا تر برود، فنر باز می شود و دیسک را به سمت بالا می برد.
8. چک ولو دیافراگمی
در این نوع از چک ولو های صنعتی، یک دیافراگم انعطاف پذیر تعبیه شده است که با فشار سیال باز می شود و با کاهش فشار یا بازگشت جریانن، بسته می شود. این نوع از چک ولو برای سیالات خورنده و ذرات معلق منناسب است.
9. چک ولو زاویه ای
چک ولو زاویه یکی دیگر از “انواع چک ولو صنعتی” است که کاربرد خاصی دارد. از مزایا نصب شیر یک طرفه زاویه ای، استفاده در مکا های محدود با زاویه خاص است. این چک ولو ها به کاهش فشار و افزایش راندمان سیستم کمک می کنند.
مزایا چک ولو های صنعتی چیست؟
چک ولو چیست؟ چک ولو ها در اصل یک شیر یک طرفه هستند که جلوی بازگشت جریان را می گیرند. عملکرد آنها به این گونه است که اگر جریان بازگردد، شیر به طور خودکار بسته می شود. در ادامه به بررسی مزایا شیر های یک طرفه می پردازیم. این مزایا عبارتند از:
- جلوگیری از بازگشت سیال
- تحمل فشار های پایین الی بالا
- استفاده به صورت افقی و عمودی
- عملکرد خودکار و اتوماتیک
- جلوگیری از ضربه قوچ و آسیب به سیستم
- عملکرد مکانیکی و بدون نیاز به برق
- سبک و نصب آسان
- هزینه تعمیرات و نگهداری پایین
چک ولو های صنعتی در اصل جلوی بازگشت جریان را می گیرند و در صورت نیاز شیر را می بندند.
9 نوع که هرکدام متناسب با فضا و کاربری خاصی طراحی شده است.
چک ولو دیافراگمی منناسب جریان های خورنده و موتد شیمیایی است.