شیر پنوماتیک | ON – OFF Valve NCV 10-12

معرفی شیر پنوماتیک On-Off Valve

شیر پنوماتیک On-Off Valve که با نام‌های شیر قطع و وصل پنوماتیک یا شیر ON/OFF بادی نیز شناخته می‌شود، نوعی شیر صنعتی است که برای باز یا بسته کردن کامل جریان سیال (مایع یا گازهای غیر قابل اشتعال) در یک خط لوله، با استفاده از نیروی هوای فشرده به کار می‌رود.

• عملکرد اصلی : قطع و وصل کامل

تفاوت اصلی این شیر با شیرهای کنترل، در نحوه عملکرد آن است؛ یک شیر On-Off برخلاف شیر کنترل که جریان را به صورت پیوسته تنظیم می‌کند، فقط دو حالت کاملاً باز (ON) یا کاملاً بسته (OFF) دارد و هیچ موقعیت میانی برای تنظیم جریان در آن تعریف نشده است.

انواع شیر ON-OFF از نظر ساختار

یک شیر On-Off پنوماتیک از دو بخش اصلی تشکیل شده است: بدنه شیر (Valve Body) و محرک پنوماتیک (Pneumatic Actuator).

بسته به نوع حرکت، به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

شیرهای دورانی (Rotary): این نوع شیرها با چرخش یک المان داخلی (معمولاً ۹۰ درجه یا ربع گرد) باز یا بسته می‌شوند. معروف‌ترین آن‌ها عبارتند از:

شیر توپی (Ball Valve)

شیر پروانه‌ای (Butterfly Valve)

شیر سماوری (Plug Valve)

شیرهای خطی (Linear): در این نوع، یک المان به صورت عمودی و خطی حرکت می‌کند تا مسیر جریان را باز یا ببندد. مثال‌های آن عبارتند از:

شیر دروازه‌ای (Gate Valve)

شیر تیغه‌ای (Knife Gate Valve)

                شیر گلوب ولو یا بشقابی (Globe valve)

کاربردهای شیر پنوماتیک ON-Off Valve

به دلیل عملکرد سریع و اطمینان بالا، از این شیرها در موارد زیر استفاده می‌شود:

1. سیستم‌های ایمنی و قطع اضطراری (ESD): برای قطع سریع جریان مواد خطرناک در مواقع اضطراری.
2. شروع و توقف فرآیندها: برای راه‌اندازی یا توقف یک خط تولید.
3. جداسازی (Isolation): برای جدا کردن یک بخش از خط لوله برای تعمیر و نگهداری.
4. کنترل ساده جریان: در کاربردهایی که نیازی به تنظیم دقیق جریان نیست.

مزایای شیر کنترلی پنوماتیک ON-OFF Valve

عملکرد سریع: برای موقعیت‌های اضطراری ایده‌آل است.

قابلیت اطمینان بالا: طراحی ساده و مستحکم دارد.

قطع کامل جریان: در حالت بسته، نشتی بسیار ناچیزی دارد.

قابلیت کنترل از راه دور: به راحتی می‌توان آن را با سیستم‌های کنترلی اتوماتیک کرد.

 

مزیت	توضیحات
کنترل سریع جریان سیال	شیر پنوماتیک ON-OFF امکان قطع و وصل سریع جریان سیالات را فراهم می‌کند و برای فرآیندهای صنعتی مناسب است.
عملکرد اتوماتیک	این شیر با استفاده از عملگر پنوماتیک، بدون نیاز به دخالت مستقیم اپراتور، باز و بسته می‌شود.
سرعت عملکرد بالا	سرعت بالای باز و بسته شدن، شیر ON-OFF پنوماتیک را برای سیستم‌هایی که به واکنش سریع نیاز دارند، ایده‌آل می‌کند.
افزایش ایمنی فرآیند	قابلیت کنترل از راه دور و امکان استفاده از سیستم‌های ایمنی، به افزایش ایمنی تجهیزات و فرآیندهای صنعتی کمک می‌کند.
مناسب برای صنایع مختلف	شیرهای کنترلی پنوماتیک ON-OFF در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه، صنایع غذایی و سایر فرآیندهای صنعتی کاربرد دارند.
طول عمر و دوام مناسب	ساختار ساده و استفاده از هوای فشرده به‌عنوان منبع انرژی، عملکرد قابل اعتماد و دوام مناسب این شیرها را فراهم می‌کند.
قابلیت استفاده در محیط‌های صنعتی	عملکرد پنوماتیکی، این نوع شیر را برای بسیاری از محیط‌های صنعتی و فرآیندی مناسب می‌سازد.
کاهش هزینه‌های نگهداری	طراحی ساده عملگر پنوماتیک و تعداد کم قطعات متحرک می‌تواند به کاهش نیاز به تعمیر و نگهداری کمک کند.
قابلیت اتصال به سیستم کنترل	شیر ON-OFF پنوماتیک قابلیت استفاده در سیستم‌های اتوماسیون صنعتی و کنترل فرآیند را دارد.
کنترل مطمئن قطع و وصل	این شیر برای کاربردهایی که هدف اصلی آن‌ها قطع یا وصل کامل جریان است، عملکردی مطمئن و کاربردی ارائه می‌دهد.

 

مشخصات شیر پنوماتیک ON-OFF

• مشخصات فنی ON-Off Valve

سایز	Size	DN	15	20	25	32	40	50		65	80
دبی	Flow Rate	Kvs	6	9	18	20	36	44		65	90
فشارکاری	Working Pressure	PN16/25
دمای مجاز ولو	Working Temp.	به نمودار فشار- حرارت مراجعه شود				See:Press. – Temp.table
دمای مجاز محیط شیر	Ambient Allowed Temperature	˚C	– 10 … + 60
وضعیت شیر درحالت عادی	valve position in normally	در حالت عادی باز / بسته				Normally Open / Close
جهت جریان	Flow Direction	Flow to Open
سطح مقطع اکچوئیتور	Actuator area	30cm2				75cm2			200cm2
اختلاف فشار کاری	Working Pressure Difference (Δp bar)	16				12			10
میزان فشار هوای ورودی به اکچوئیتور	Entrance compressed air to actuator	4 ~ 6

• متریال و قطعات

سیت	Seat	316  Stainless Steel
پلاگ	Plug	304  Stainless Steel
جنس بدنه	Body Material	Cast iron GGG-40 EN-JL1049	Cast iron GG25 EN-JL1040
جنس بونت	Bonnet Material	Cast iron GGG-40 EN-JL1049	Cast iron GG25 EN-JL1040
واشر بدنه	Body Washer	گرافیت با هسته فلزی	Graphite with Metal Core
اکچوئیتور	Actuator	Al
فنر	Spine	ST
پیستون	Piston	ST

نصب شیر پنوماتیک ON-OFF Valve

نصب صحیح شیر پنوماتیک ON-OFF Valve نقش مهمی در عملکرد مطمئن، افزایش طول عمر شیر و ایمنی سیستم دارد. پیش از نصب، باید مشخصات فنی شیر از جمله سایز، فشار کاری، دمای سیال، نوع اتصال و جهت جریان با شرایط فرآیند مطابقت داشته باشد.

• مراحل نصب شیر پنوماتیک ON-OFF

مرحله	توضیحات
1. بررسی مشخصات شیر	سایز، فشار و دمای کاری، نوع اتصال و جنس بدنه شیر را با مشخصات خط لوله بررسی کنید.
2. قطع جریان و تخلیه فشار	پیش از نصب، جریان سیال را قطع کرده و فشار داخل خط را به‌طور کامل تخلیه کنید.
3. بررسی خط لوله	داخل لوله و محل اتصال را از آلودگی، براده و ذرات خارجی پاک کنید تا از آسیب به شیر جلوگیری شود.
4. نصب شیر روی خط	شیر پنوماتیک ON-OFF را مطابق جهت جریان مشخص‌شده روی بدنه و با استفاده از اتصالات مناسب نصب کنید.
5. اتصال هوای فشرده	ورودی هوای فشرده عملگر پنوماتیک را به سیستم هوای ابزار دقیق متصل کنید و فشار هوای موردنیاز را مطابق مشخصات سازنده تنظیم نمایید.
6. اتصال سیستم کنترل	در صورت استفاده از شیر برقی، Limit Switch یا تجهیزات کنترلی، اتصالات مربوطه را مطابق نقشه فنی انجام دهید.
7. تست عملکرد شیر	پس از نصب، عملکرد باز و بسته شدن شیر و همچنین وجود نشتی در اتصالات را بررسی کنید.
8. راه‌اندازی نهایی	پس از اطمینان از صحت عملکرد، شیر را وارد مدار کرده و عملکرد آن را تحت شرایط واقعی فرآیند کنترل کنید.

• نکات مهم در نصب شیر ON-OFF پنوماتیک

برای دستیابی به عملکرد صحیح شیر پنوماتیک ON-OFF، نصب باید توسط افراد متخصص و مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود. همچنین کیفیت هوای فشرده، آب‌بندی مناسب اتصالات، جهت صحیح نصب و تنظیم فشار هوای ورودی از عوامل مهم در عملکرد و طول عمر شیر قطع و وصل پنوماتیک هستند.

 

سوالات متداول درباره شیر ON-OFF Valve

1. شیر ON-OFF Valve چیست؟
   شیر ON-OFF یا شیر قطع و وصل، برای کنترل جریان سیال در دو وضعیت اصلی باز (Open) و بسته (Close) استفاده می‌شود و برخلاف شیرهای کنترلی، معمولاً برای تنظیم تدریجی جریان طراحی نشده است.
2. شیر پنوماتیک ON-OFF چگونه کار می‌کند؟
   در این شیر، یک عملگر پنوماتیک با استفاده از هوای فشرده، شیر را به‌صورت خودکار در وضعیت باز یا بسته قرار می‌دهد.
3. شیر ON-OFF پنوماتیک چه کاربردی دارد؟
   این شیر در خطوط انتقال سیالات، تجهیزات فرآیندی و سیستم‌های اتوماسیون صنعتی برای قطع و وصل جریان استفاده می‌شود.
4. تفاوت شیر ON-OFF با شیر کنترل چیست؟
   شیر ON-OFF عمدتاً برای قطع و وصل کامل جریان استفاده می‌شود، درحالی‌که شیر کنترل برای تنظیم و کنترل پیوسته دبی، فشار، دما یا سطح به کار می‌رود.
5. شیر ON-OFF پنوماتیک در چه صنایعی کاربرد دارد؟
   صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، صنایع شیمیایی، غذایی، دارویی و سایر فرآیندهای صنعتی از کاربردهای این شیر هستند.
6. مزیت استفاده از عملگر پنوماتیک در شیر ON-OFF چیست؟
   سرعت عملکرد بالا، قابلیت اتوماسیون، امکان کنترل از راه دور و مناسب بودن برای بسیاری از فرآیندهای صنعتی از مزایای عملگر پنوماتیک است.
7. آیا شیر ON-OFF برای کنترل دبی مناسب است؟
   به‌طور معمول خیر. این شیر برای قطع و وصل جریان طراحی شده است و برای کنترل دقیق و پیوسته دبی باید از شیر کنترل مناسب استفاده شود.
8. شیر ON-OFF پنوماتیک چه تفاوتی با شیر ON-OFF برقی دارد؟
   تفاوت اصلی در نوع عملگر و منبع انرژی است؛ شیر پنوماتیک با هوای فشرده و شیر برقی با نیروی الکتریکی عمل می‌کند. انتخاب بین آن‌ها به شرایط فرآیند و الزامات سیستم بستگی دارد.
9. چگونه شیر ON-OFF مناسب انتخاب کنیم؟
   ابتدا باید مشخصات فرآیند مانند نوع سیال، فشار، دما، دبی، سایز خط و نحوه کنترل مشخص شود و سپس شیر و عملگر متناسب با این شرایط انتخاب شوند.